معرفی سیستم متروی شهر تبریز

پیشینه استفاده از قطار شهری در تبریز

قونقا

قونقا یا تراموا؛ شکل نخستینقطارشهری در تبریز.

جشن افتتاحیه خط تراموا یا قونقا در تبریز. سال ۱۲۸۰ خورشیدی.

پیشینه استفاده از شکل نخستین قطار شهری در تبریز به بیش از یک صدا پیش برگشته و این شهر در آن زمان شاهد راه‌اندازی نخستینتراموا کشور برای جابه‌جایی مسافران بود. قاسم خان والی، نخستین شهردار تبریز که فارغ‌التحصیل مدرسه نظامی سن-سیر بود به دلیل آشنایی با جامعه آن روز اروپا می‌خواست تبریز را نیز وارد جهان مدرن کند، از این رو وی ۷۴ سال پس از تأسیس نخستین تراموا در اتریش در سال ۱۸۲۷، تراموا تبریز را در سال ۱۹۰۱ میلادی به کار انداخت.

این وسیله نقلیه که در بدو تأسیس با عاریت گرفتن از کشورهای اروپایی با نام «تراموا» آغاز به کار کرد، پس از اشغال آذربایجان از سوی نیروها تزاری در ۱۲۸۸، «قونقا» نامیده شد و میدان محل استقرار آن تا امروز قونقا باشی نامیده می شود. «قونقا» یا تراموا از ۱۲۸۰ تا ۱۳۲۰ به مدت ۴۰ سال در تبریز، مردم را در فاصله ایستگاه راه‌آهن این شهر تا قونقا باشی جابه‌جا می‌کرد. نیروی محرکه واگن‌های تراموا یا قونقا، اسب‌ها بودند که واگن را روی ریل به حرکت درمی‌آوردند.

پیشنهاد اولیه احداث مترو[ویرایش]

موضوع مطالعه و احداث قطار شهری تبریز، برای نخستین بار در دی ماه سال ۱۳۶۹ توسط نمایندگان تبریز در مجلس شورای اسلامی مطرح گردید و در نهایت قرار شد، احداث قطار شهری تبریز در برنامه کاری مسئولان قرار گیرد. سپس طی حکمی از سوی استاندار وقت، مسئول مطالعات و مجری قطار شهری تبریز انتخاب شده و در محل شهرداری مستقر گردید. امّا به دلیل عدم امکان استفاده از بودجه شهرداری و نیز عدم وجود منابع دیگر برای تأمین هزینه‌های احداث قطار شهری، موضوع مسکوت ماند. در سال ۱۳۷۵ مجدداً موضوع احداث قطارشهری تبریز قوت گرفته و مذاکراتی توسط استاندار وقت با شرکت اتریشی «اشکودا» انجام شده و مقرر شد که اطلاعات مربوط به حجم ترافیک خیابان‌های اصلی شهر به نمایندگان شرکت مذکور تحویل داده شود که بررسی‌های لازم کارشناسی را انجام دهند؛ ولی به علت مسائل سیاسی فی‌مابین مجدداً پی‌گیری طرح قطار شهری تبریز به حالت رکود بازگشت.

طرح نهایی احداث قطار شهری

در سال ۱۳۷۹، شهرداری تبریز مطالعات جامع ترافیکی شهر تبریز را به مشاور «سبزینه راه» واگذار نمود. مشاور مذکور در مطالعات امکان‌سنجی به این نتیجه رسید که سه کریدور مسافرخیز از ظرفیت قطار شهری برخوردار است. با توجّه به رشد روزافزون سفرهای درون شهری در تبریز و ضرورت استفاده از سامانه حمل‌ونقل ریلی در راستای کاهش مشکلات ترافیکی، مطالعات خطوط قطارشهری تبریز انجام و شبکه قطارشهری تبریز شامل ۴ مسیر، جمعاً به طول ۶۰ کیلومتر و ۶۳ ایستگاه به علاوهٔ مسیر حومه به سهند طراحی گردید.

افتتاح

متروی تبریز به صورت رسمی از ۵ شهریور ۱۳۹۴ با راه‌اندازی فاز نخست خط ۱، در حد فاصل ایستگاه ائل‌گلی تا ایستگاه استاد شهریار به بهره‌برداری رسید.[۸] فاز دوم این خط نیز در حد فاصل ایستگاه استاد شهریار تا ایستگاه میدان ساعت در ۲۸ بهمن ۱۳۹۵ راه‌اندازی شد.

نقشه خطوط پنجگانه متروی تبریز

متروی تبریز از ۵ خط، شامل ۴ خط اصلی و ۱ خط حومه، به طول ۷۵ کیلومتر تشکیل شده ‌ است و بعد از تهران و کرج دارای بیشترین خطوط در بین کلانشهرهای کشور است و از سال ۸۱ از خط ۱ آغاز شده ‌است.

خط ۱ مترو تبریز

بطول ۱۸ کیلومتر از ائل گلی تا لاله ادامه میابد که حد فاصل ائل گلی تا هتل شهریار بصورت کات اند کاور و از هتل شهریار تا فلکه دانشگاه بصورت روباز و هوایی و بقیه مسیر بصورت تونل عمیق است.

خط ۲ مترو تبریز : به طول حدود ۲۲/۴کیلومتر شامل ۲۰ ایستگاه از محدوده زمین های قراملک(کارخانه کود آلی) شروع شده، از طریق خیابان وحدت ومیدان قراملک(اولین ایستگاه) وپس از عبور از زیر خیابان آخونی ،خیابان قدس ،محققی (مشترک با خط یک)، میدان دانشسرا، وارد خیابان عباسی شده وتا میدان شهید فهمیده امتداد یافته و در ادامه مسیر به سمت سه راهی ولیعصر، میدان استاد معین و در نهایت در میدان بسیج خاتمه می یابد.
عملیات اجرایی و خاکبرداری خط دوم مترو تبریز از دپو قراملک آغاز شد. قرارداد اجرایی ۱۲۰۰۰ میلیارد ریالی این پروزه که بین شهرداری تبریز و قرارگاه خاتم‌الانبیا (ص) در اسفند ماه سال ۹۰ منعقد شده، بعد از طراحی و امکان سنجی مسیرهای پیش بینی شده در حال اجراست.

پایانه و دپوی لاله در خط ۱ متروی تبریز:

این پایانه که در منطقه لاله تبریز است ، در مقایسه با پایانه ائل گلی بزرگتر و مجهزتر بوده و مشخصات کلی آن به شرح ذیل می باشد :

🔹 این پایانه شامل ۲۲ ساختمان مختلف بوده که از جمله اهم آنها می توان به : سالن تعمیرات سنگین (جهت تعمیرات سنگین ، دوره ای و اساسی واگنها) ، سالن توقفگاه و بازدید روزانه (جهت توقف ۲/۳ واگنهای خط ۱بعد از کارکرد روزانه ) ، انبارهای ۱ و ۲ ، ساختمان ۶ طبقه سیگنالینگ ، ساختمان اداری ، هلی باند و ساختمانهای تاسیساتی RS , LPS و …
🔹 مساحت پایانه لاله ۱۲/۶۵۰ هکتار و دارای زیربنای کل۳۸۵۰۰متر مربع بوده که از این مقدار ۳۵ هزار مترمربع سالن سرپوشیده و ۳۵۰۰ مترمربع ساختمانهای اداری می باشد.
🔹 پایانه دارای ۲۵ سوزن و ۲ کراس اور می باشد.

پایانه ائل گلی در خط ۱ متروی تبریز:

🔹 این پایانه که در منطقه ائل گلی تبریز احداث شده است، شامل سالن توقفگاه(جهت توقف حدود ۱/۳واگنهای خط ۱) و بازدید روزانه( جهت شستشوی واگنها ) و تعمیرات نیمه سنگین واگنها بوده و مشخصات کلی آن به شرح ذیل می باشد :
🔹 مساحت پایانه ائل گلی ۵/۳۵۰ هکتار ودارای زیربنای کل ۱/۴هکتاربوده که از این مقدار۱۲ هزار مترمربع سالن سرپوشیده و ۲۰۰۰ مترمربع ساختمانهای اداری می باشد.
🔹 پایانه دارای ۲۰ سوزن و ۲ کراس اور می باشد.
🔹 کل خطوط ریلی داخل پایانه ۵۰۰۰ متر می باشد.
🔹 سرویس دهی به ۱۵ قطار در این پایانه پیش بینی گردیده است .
🔹 پوشش تعمیراتی در این پایانه برای ۱۰- ۵ سال می باشد.

نام ایستگاه:۲۹ بهمن (در متروی تبریز)

🔹موقعیت: بلوار ۲۹ بهمن، اول بلوار ائل گلی
🔹نوع ایستگاه: ارتفاعی
🔹تعداد طبقات: ۲
🔹تعداد ورودی: ۲
🔹مساحت کل ایستگاه(مترمربع) : ۷۲۴۵

این ایستگاه در ارتفاع قرار دارد و یک ایستگاه هوایی محسوب می شود .
طول ایستگاه ۱۰۰ متر؛عرض آن ۲۲ تا ۲۴ متر؛عرض سکوها ۵/۳ متر و ارتفاع سکوها ۱/۱ متر می باشد.
این ایستگاه با پل ارتباطی به برج مترو سنتر ۲۵ طبقه که در پشت ایستگاه متصل میشود.

شفت شماره ۱۲ قطار شهری تبریز(ایستگاه سه راه امین)

این شفت در مرکز شهر، ایستگاه مشترک خط ی۱ و ۲ مترو تبریز خواهد بود.
🔹 نام ایستگاه: محققی
🔹 موقعیت: ضلع شمال شرقی چهارراه محققی(سه راه امین)
🔹 نوع ایستگاه: عمیق
🔹 تعداد طبقات: ۳
🔹 تعداد ورودی: ۳
🔹 مساحت کل ایستگاه(متر مربع): ۱۳۱۷۷

نمایی از خط عبوری متروی خط ۱ در شهر تبریز بصورت مسیر غیر همسطح

تصویری از  دپوی ائل گلی در خط ۱ متروی تبریز

تصویری زیبا در شب از شفت شماره ۷ قطار شهری تبریز

بازدید: ۳۱

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *